Nawr Yw'r Amser I Gymru Dorri'n Rhydd - Roopa Vyas

Fel un a fu’n eiriolydd distaw o blaid annibyniaeth Cymru ond dim ond yn ddiweddar wedi “troi’n swyddogol” drwy ymuno efo’r mudiad ‘IndyWales’ ar Twitter, mae gen i gryn dipyn i’w ddysgu eto. Nid yw o reidrwydd yn benderfyniad syml y gellir ei wneud ar unwaith, ond mae’n un y gellir ei wneud i sicrhau gwell dyfodol i Gymru a’i phobl.

Bu gen i amheuon. Rwy’n Gymraes, ond nid wy’n siarad Cymraeg yn rhugl. Rwyf o dras Indiaidd ac fe’m ganwyd yng Nghymru. Nid oes unrhyw Gymry yn fy achau, dros sawl cenhedlaeth. Ai fi, mewn gwirionedd, yw’r person iawn i fod yn rhan o’r frwydr dros annibyniaeth i Gymru. Ond os nad fi, pwy?

Pan fyddwch wedi eich geni yng Nghymru, tydi gwladgarwch ddim yn ddewis. Caiff ei blannu ynom pan yn ifanc, wrth ddysgu’n hiaith a’n traddodiadau hyfryd yn yr ysgol, ac mae’n tyfu oddi mewn i chi. Symudais i ffwrdd o Gymru i fynd i’r brifysgol ac rwy’n credu mai dyna’r adeg y daeth fy ngwladgarwch i’r wyneb. Yng nghanol myfyrwyr o Loegr a’r Iwerddon, roeddwn yn teimlo dyletswydd i hybu ac amddiffyn Cymru ym mhob maes; pêl-droed, rygbi, a gwleidyddiaeth. Teimlwn fel pe bawn mewn dinas lle gallwn fynegi’r boen a’r dicter a deimlwn tuag at y llywodraeth gan fod Cymru a Lerpwl â chymaint yn gyffredin ar sawl lefel. Yn ystod fy nghyfnod yn Lerpwl, dechreuais ddeall effeithiau creulon “Thatcheriaeth” a llymder. Dyma ddinas a effeithiwyd hyd heddiw gan doriadau’r Torïaid ac mae pobl yn dioddef mewn cymaint o ffyrdd yn sgil hynny. Does gan Scousars ddim eisiau dim i’w wneud efo Lloegr, ac allwch chi mo’u beio.

Darllenwch fwy

Cyfansoddiad Cymru IV (b): Pennaeth y Wladwriaeth - Gweriniaeth

Erthygl wreiddiol yn yr iaith Saesneg.

After looking at possible options for a constitutional monarchy, it’s now time to turn to what’s probably the favoured head of state option amongst nationalists – a republic.

I’ll be looking into the possible powers and role of a head of state in Part VII.

Darllenwch fwy