Mae YesCymru wedi galw am amserlen wedi’i hariannu i drawsnewid rheilffyrdd Cymru, ar ôl i Gyllideb Llywodraeth y Deyrnas Gyfunol glustnodi dim ond £30 miliwn ar gyfer gorsaf reilffordd Parcffordd Caerdydd, wyth mis ar ôl addo cyflwyno rhaglen fuddsoddi yr amcangyfrifwyd y gallai gostio hyd at £14 biliwn.

Ar 18 Chwefror, rhoddodd Keir Starmer, Prif Weinidog y Deyrnas Gyfunol ar y pryd, a Jo Stevens, Ysgrifennydd Cymru ar y pryd, eu cefnogaeth i'r rhaglen, ac fe wnaeth Eluned Morgan, y Prif Weinidog ar y pryd, nodi y byddai'r cynlluniau yn cymryd tua 15 mlynedd i'w cwblhau.

Byddai gwario £14 biliwn dros y cyfnod hwnnw'n gofyn am fuddsoddiad cyfartalog o tua £933 miliwn y flwyddyn.

Dim ond 0.21% cost y rhaglen yw’r £30 miliwn a gyhoeddwyd yn y Gyllideb. Pe bai symiau o'r maint hwnnw'n cael eu dyrannu unwaith y flwyddyn, byddai'n cymryd bron i 467 mlynedd i gyrraedd £14 biliwn.

Dywedodd Rob Hughes, Cadeirydd YesCymru:

“Cafodd y ffigwr o £14 biliwn lawer o sylw yn y penawdau cyn etholiad y Senedd, ond ers hynny dim ond £30 miliwn y mae Llywodraeth San Steffan wedi ei ymrwymo.

“Mae buddsoddiad ym Mharcffordd Caerdydd i'w groesawu wrth gwrs, ond y cwestiwn yw ble mae'r amserlen wedi'i hariannu ar gyfer cyflawni'r trawsnewidiad a addawyd ledled Cymru?

“Mae rhaglen gwerth £14 biliwn dros 15 mlynedd yn gofyn am fuddsoddiad cyfartalog o bron i £1 biliwn y flwyddyn. Nid yw cyhoeddi bod £30 miliwn wedi’i glustnodi ar gyfer un orsaf yn ateb yr her honno. Pe bai'r un swm yn cael ei ddyrannu bob blwyddyn, byddai'n cymryd 467 mlynedd i gyrraedd cyfanswm o £14 biliwn.

“Mae angen rhaglen ar Gymru â hygrededd iddi i gyflawni hyn, ynghyd â chyllid a therfynau amser y gall pobl ddal Llywodraeth y Deyrnas Gyfunol yn atebol amdanynt.”

Dywedodd YesCymru fod yn rhaid ystyried y bwlch rhwng uchelgais a chyflawniad yng nghyd-destun gwrthwynebiad parhaus San Steffan i ddyrannu HS2 fel prosiect i Loegr yn unig, er bod ei lwybr yn gyfan gwbl o fewn Lloegr.

Mae'r mudiad wedi cefnogi ers tro yr alwad i Gymru dderbyn ei chyfran deg o gyllid canlyniadol HS2. Mae amcangyfrifon cynharach a ddyfynnwyd gan YesCymru wedi rhoi gwerth y cyllid posibl hwnnw ar tua £5 biliwn.

Ychwanegodd Rob Hughes:

“Ers degawdau, mae llywodraethau San Steffan o bob lliw wedi anwybyddu galwadau Cymru am gael ei thrin yn deg. Mae'r llywodraethau'n newid, mae'r esgusodion yn newid, ond Cymru sydd yn cael ei gadael ar ôl bob tro.

“Yn achos HS2, mae Cymru wedi'i hamddifadu o'i chyfran deg o gyllid. Yn achos Ystad y Goron, llwyddodd ein hymgyrch i sicrhau cefnogaeth pob cyngor yng Nghymru, ond mae San Steffan yn gwrthod trosglwyddo rheolaeth o hyd.

“Sawl gwaith yn rhagor y mae'n rhaid i Gymru gyflwyno ei hachos cyn i ni dderbyn mai'r broblem yw’r sawl sy'n dal y grym?

“Dyna pam mae angen annibyniaeth arnom. Ni ddylai dyfodol ein gwlad ddibynnu ar ba mor bwysig yw Cymru yng ngolwg llywodraeth y dydd yn San Steffan.

“Gydag annibyniaeth, pobl Cymru fyddai'n dewis ein blaenoriaethau, yn rheoli ein hadnoddau ac yn dal ein llywodraeth ein hunain yn atebol am eu cyflawni.

“Rydym yn haeddu'r grym i adeiladu dyfodol gwell i bawb sy'n galw Cymru'n gartref.”