Mudiad y Bobl Ffleminaidd yn cael ei Dawelu’n Ariannol gan Ei Senedd Ei Hun
Ym mis Tachwedd, penderfynodd llywodraeth Fflandrys roi’r gorau i ddarparu cymorthdaliadau i nifer o sefydliadau o’r flwyddyn nesaf ymlaen, gan gynnwys Mudiad y Bobl Ffleminaidd (Vlaamse Volksbeweging, VVB), a fydd yn colli bron i €300,000 mewn cyllid. Mae’r VVB, sefydliad annibyniaeth Ffleminaidd sy’n gysylltiedig ac ICEC, yn dadlau bod y penderfyniad hwn wedi’i seilio ar gyngor pwyllgor asesu a fethodd ag ystyried dadleuon hanfodol a gyflwynwyd gan y sefydliad - dadleuon a allai fod wedi newid y penderfyniad terfynol yn sylweddol. Yn ôl y VVB, ni chafodd y pwyllgor ei ddwyn i gyfrif am anwybyddu’r dadleuon hyn, gan olygu torri difrifol ar egwyddorion llywodraethu da. O ganlyniad, mae’r sefydliad yn dwyn yr achos gerbron Cyngor y Wladwriaeth. Mae’r cadeirydd, Michael Discart, yn condemnio tynnu’r cymorthdaliadau fel dewis gwleidyddol yn hytrach na mesur gweinyddol niwtral, gan ei ddisgrifio fel ymgais i dagu sefydliad sydd wedi amddiffyn hawliau Ffleminaidd ers dros saith deg mlynedd yn ariannol. Er bod y penderfyniad yn ergyd fawr, dywed y VVB fod ganddyn nhw bellach y rhyddid i siarad yn agored, heb geisio amddiffyn unrhyw blaid wleidyddol na chabinet llywodraethol.
Torri Hawliau Ieithyddol mewn Gofal Iechyd Brys ym Mrwsel
Ochr yn ochr â’r frwydr gyfreithiol hon, mae’r VVB yn parhau i dynnu sylw at y tor-cyfraith ieithyddol parhaus yn adrannau brys ysbytai Brwsel, lle mae cleifion sy’n siarad Fflemeg yn aml yn methu â derbyn gofal yn eu hiaith eu hunain. Mae gwrthod cymorth yn eich mamiaith ar adegau o gyfyng-gyngor neu fregusrwydd nid yn unig yn arwain at rwystredigaeth ac ofn, ond hefyd at gamgymeriadau meddygol, weithiau gyda chanlyniadau angeuol. Mae’r sefyllfa hon yn torri hawliau cleifion ac yn mynd yn groes i Ddeddf Ieithoedd Gwlad Belg 1966, sy’n ei gwneud yn ofynnol i wasanaethau brys ysbytai Brwsel fod yn ddwyieithog. Drwy ei blatfform adrodd taalklachten.be, a sefydlwyd gyda chyllid llywodraeth Fflandrys, mae’r VVB eisoes wedi casglu tua 200 o gwynion ac wedi cychwyn camau cyfreithiol, arolygiadau gyda beilïaid, ac achosion gerbron y Pwyllgor Parhaol ar Oruchwylio Ieithoedd, y mae rhai ohonynt wedi’u profi yn barod. Nod y sefydliad yw codi ymwybyddiaeth, cefnogi dioddefwyr, ac yn y pen draw gorfodi hawliau ieithyddol drwy’r llysoedd, gan ddadlau bod degawdau o apeliadau gwleidyddol wedi cynhyrchu ychydig iawn o ganlyniadau. Ym mis Ionawr 2026, ceisiodd y VVB hefyd gefnogaeth maerau rhanbarth Halle–Vilvoorde, gan bwysleisio bod mynediad at ofal iechyd yn eich iaith eich hun yn fater o ddiogelwch, cyfreithlondeb ac urddas dynol.
Bart De Valk - ICEC Vlaanderen
